Partekatu edukia
Nekazaritza, Merkataritza, Industria eta Turismoa
Gaia: El incumplimiento de la normativa que regula el uso de los bienes comunales de Etxarri Aranatz, por no estar siendo aprovechados o utilizados por las personas adjudicatarias.
Etxarri Aranazko alkatea
Alkate andrea:
1. Aipatutako kexa (…) jaunak aurkeztu zuen 2024ko uztailaren 30ean, eta hauxe zen horren xedea: Etxarri Aranazko herri-ondasunen erabilera arautzen duen araudia ez betetzea, adjudikaziodunak ez baitziren horiek aprobetxatzen edo erabiltzen ari.
Erakunde honek iradokizun bat egin ondoren, toki-erakundeak hori onartu zuen 2024ko azaroaren 19ko txosten baten bitartez. Horren bidez, adierazi zen egoera berrikusi zela eta, data horretan, adjudikaziodun bakoitzak adjudikatu zitzaizkion lurzatiak baino ez zituela erabiltzen.
2. 2025eko irailaren 10ean, kexagilea berriro ere zuzendu da erakunde honengana, zera adierazteko:
a) Adjudikatutako jabari publikoko lurzatiak daude oraindik, adjudikaziodunak aprobetxatzen ari ez dituztenak.
b) Badira adjudikaziodunek zuzenean erabili eta aprobetxatu ez dituzten finkak, beste pertsona batzuei laga zaizkienak. Beraz, ez da betetzen ari adjudikatu gabeko finkak uzteko Udalaren eskakizuna.
3. Jarraian, erakunde honek Etxarri Aranazko Udalera jo zuen, planteatutako gaiari buruzko informazioa eskatzeko.
Jasotako txostenean, honako hau adierazi zen:
“2025eko irailaren 22an, Udal honek adjudikaziodun guztiei jakinarazi zien garrantzitsua eta nahitaezkoa zela udalerriko herri-aprobetxamenduak arautzen dituen Ordenantza betetzea, eta berariaz nabarmendu zuen 19. artikuluan xedatutakoa: “Herri-larreen aprobetxamendua zuzenean eta pertsonalki egingo da, azpierrentamendua edo lagatzea egiteko baimenik izan gabe”.
4. Hasieran aurkeztutako kexa zela-eta, erakunde honek honako hau erabaki zuen:
“3. Nafarroako Administrazio Lokalari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen 161.1 artikuluak ezartzen duenez: “larreen aprobetxamendua zuzenean egingo da, azpierrentamendua edo lagatzea egiteko baimenik izan gabe”.
Ideia hori bera azpimarratzen da Nafarroako Toki Entitateen Ondasunen Erregelamendua onesten duen urriaren 18ko 280/1990 Foru Dekretuaren 193. artikuluan. Dekretu horrek berak hauxe ezartzen du 195.1 artikuluan toki-entitateei buruz: “larreen aprobetxamendu zuzena ziurtatzeko edozein momentutan egokitzat jotzen dituzten egiaztapenak egiten ahalko dituzte”.
Halaber, Etxarri Aranazko herri-aprobetxamenduak arautzen dituen Ordenantza fiskalak (zeinaren behin betiko onespena Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu zen 2021eko urtarrilaren 19an) hauxe ezartzen du 19. artikuluan:
“Herri-larreen aprobetxamendua zuzenean egingo da, azpierrentamendua edo lagatzea egiteko baimenik izan gabe. Ondorio horietarako, Etxarri Aranazko Udalak ulertuko du herri-larreak zuzenean aprobetxatzen ez direla familia-unitateko bizilagun titularrek aziendari baja ematen diotenean Nafarroako Gobernuko abere-erroldan.
4. Hori kontuan hartuta eta txostenean adierazitakoarekin bat etorriz, erakunde honek egokitzat jotzen du, 280/1990 Foru Dekretuaren 195.1 artikuluaren arabera, Etxarri Aranazko Udalari honako hau iradokitzea: egiazta dezala ea interesdunak adierazitako lurzatien aprobetxamendua adjudikaziodunek zuzenean egiten duten ala ez, eta, haiek zuzenean egiten ez badute, egoera lehengoratzeko egokitzat jotzen dituen neurriak har ditzala.”
5. Udalak orain jakinarazitakoa ikusita, baketsua da kexan eta aipatutako araudian aipatzen den aprobetxamendu zuzeneko betebeharra.
Hala ere, kexa horretan salatu da lurzati batzuk “beste pertsona batzuei laga zaizkiela”.
Adjudikaziodunei berriki bidalitako gogorarazpen baten bidezkotasuna zalantzan jarri gabe, eta gaiaren aurrekariak kontuan hartuta, egokitzat jotzen dugu toki-erakundeari gomendatzea zaindu dezala aprobetxamendu zuzeneko betebeharra benetan betetzen dela eta, behar izanez gero, horretarako neurri berrikusle edo zuzentzaileak har ditzala.
6. Beraz, eta Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.1. artikuluak ematen dizkion eskumenen arabera, hau jo du beharrezkotzat:
Etxarri Aranazko Udalari gomendatzea zaindu dezala herri-larreak erregulatzen dituen araudiak ezartzen duen aprobetxamendu zuzeneko betebeharra benetan betetzen dela eta, behar izanez gero, horretarako neurri berrikusle edo zuzentzaileak har ditzala.
Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.2. artikuluari jarraikiz, eta aginduzkoa betez, Etxarri Aranazko Udalak bi hileko epean jakinarazi beharko du ebazpen hau onartzen duen eta, dagokionean, hura betetzeko zer neurri hartu dituen.
Lege-agindu horretan xedatzen denez, aipatutako administrazio publikoak arartekoaren erabakia onartzen ez badu, erakunde honek erabaki dezake gai hori 2025. urteari dagokion urteko txostenean sartzea eta Nafarroako Parlamentuan azaltzea, jarrera hori izan duen administrazio publikoa berariaz aipatuz, baldin eta arartekoaren iritziz erabakia onartzea posible bazen.
Adeitasunez, zure erantzunaren zain,
El Defensor del Pueblo de Navarra
Nafarroako Arartekoa
Patxi Vera Donazar
Partekatu edukia