Partekatu edukia
Hirigintza eta Etxebizitza
Gaia: La falta de contestación del Ayuntamiento de Betelu a unos escritos presentados por la autora de la queja relativos a la inactividad ante el estado ruinoso de una vivienda colindante a la suya.
Beteluko alkatea
Alkate jauna
1. 2026ko abuztuaren 10ean, erakunde honek (…) andrearen idazki bat jaso zuen. Idazki horren bidez, (…) andrearen ordezkari gisa, bere etxebizitzaren ondoko etxebizitzaren egoera hondatuaren aurrean jarduketarik egin ez izanagatik kexa aurkeztu zuen.
Idatzian, honako hau azaldu zen:
a) Bere etxebizitzak beste batekin partekatzen du mehelina.
b) Alboko etxebizitza abandonatuta dagoenez, bere etxebizitzan filtrazio- eta hezetasun-arazoak ditu.
c) Aseguru-etxearekin harremanetan jarri zen eta peritu-txostena egin zuten, adieraziz kalteak “areagotu egin daitezkeela jatorrizko arazoa ez dagoelako konponduta” eta “alboko etxebizitzaren jabeari erreklamatzeko modukoak” direla. Jabearekin harremanetan jartzen saiatu arren, ezinezkoa izan zaio.
d) Arazoak bere horretan jarraitzen zuenez, 2025eko maiatzean idatzi bat aurkeztu zion Beteluko Udalari.
e) Idatzi horri erantzun ez ziotenez, 2025eko abuztuan bigarren idatzi bat igorri zion Beteluko Udalari, bere etxebizitzaren alboko higiezina hondamen-egoeran dagoela aitortzeko eskatuz.
f) Denbora igaro den arren, Beteluko Udalak ez du idatzi bat bera ere erantzun.
g) Ehun asfaltikoa jarri du bere etxebizitzan, hezetasun zuzenak ekiditeko, baina arazoa ez da konpondu, hezetasunak alboko eraikinaren kapilaritatearengatik sortzen direlako, teilatuaren zati handi bat falta baitu.
2. Jarraian, erakunde hau Beteluko Udalarekin jarri zen harremanetan, mahai gainean jarritako gaiari buruzko informazioa eskatzeko.
2026ko irailaren 4an, bidalitako txostena jaso zen, eta bertan, honako hau adierazten da:
“Aurrekariak
2025eko maiatzaren 9an idatzi bat jaso genuen Beteluko Udalean (…)ren partetik. Bertan azaltzen zuen alboko etxeko utzikeriak hezetasun-arazoak sortu zituela bere etxean eta jabearekin hitz egiteko eskatu zion Beteluko Udalari.
2025eko ekainaren 5eko 30/2026 ebazpenaren bitartez, Beteluko Udalak jakinarazi zion Beteluko Udalak (…) etxeko jabearekin hitz egin zuela eta bizilagunen kexaren berri eman ziola.
2025eko abuztuaren 22an idatzi bat jaso genuen Beteluko Udalean (…)ren eta (...)ren partetik. (...)ren etxearen egoera kaskarraren berri ematen zuten bertan eta Udalari eskatu zioten (...)ren etxea hondamen-egoeran zegoela aitortzeko eta gaia azkar konpontzeko.
2026ko ekainaren 11an idatzi bat jaso genuen Beteluko Udalean (…)ren partetik. Bertan, ohartarazten zen, Udalak (…)ren etxearen kasuan jardun ez zuenez, Nafarroako Arartekora joko zuela.
2026ko abuztuaren 13an, Nafarroako Arartekoaren idatzia jaso genuen. Idatzi horretan, (…)k eskatu zuen alboko etxebizitzaren gaineko neurriak hartzeko, arriskutsua izan daitekeelako, bai berarentzat, bai bide publikoko pertsonentzat.
Udalaren helegiteak
Beteluko Udalak hitzarmena du (…) etxejabearekin, herriko gazteentzako 8 etxebizitza eraikitzeko. Aurreproiektua egina dago eta Beteluko Udalak baimenak eskatu ditu CHCn (Kantauriko Konfederazio Hidrografikoa) eta Nafarroako Gobernuaren ondare arkitektonikoaren sekzioan. Udal-arkitektoak ere txosten bat egin du, adieraziz aurreproiektuak une honetan izapidetzen ari diren Udal Planeko ordenantzak eta araudiak betetzen dituela. Ondare arkitektonikoaren sekzioak errekerimendu bat egin dio Beteluko Udalari.
Hezetasunei dagokienez, (…) etxejabeak jakinarazi digu arazoa aspaldikoa dela, zehazki, (…)ren teilatuaren konponketa gaizki egin zenekoa, (…)ren teilatua babesten zuen (…)ren etxeko teilatu-hegalaren zati bat kendu baitzen. (…)ren irudien bitartez egiaztatu daiteke hori.
Nolanahi ere, norbanakoen arteko kontua da.
Bestalde, erori den (…)ren etxe zatia (…)ren etxearen kontrako aldean dago”.
3. Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkideari buruzko 2015eko urriaren 1eko 39/2015 Legearen 21.1 artikuluak Administrazio Publikoen betebeharra ezartzen du, hau da, “prozedura guztietan berariazko ebazpena ematea eta ebazpena jakinaraztea, prozedura hasteko modua edozein dela ere”.
Ebazpen hori emateko eta jakinarazteko epeei dagokienez, artikulu beraren 2. apartatuak xedatzen du “berariazko ebazpena jakinarazteko gehieneko epea dagokion prozedura arautzen duen arauak ezarritakoa izango dela”. Halaber, 3. apartatuak dio “prozeduren arau erregulatzaileetan gehieneko eperik ezartzen ez bada, hiru hilabetekoa” izango dela.
Antzeko terminoak aipatzen ditu Nafarroako Tokiko Administrazioari buruzko 1990eko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen 318 artikuluak ere, Tokiko Erakunde bati bere eskumenen arloan egiten zaizkion eskaerei dagokienez.
4. Kasu honetan, islatuta geratu den moduan, kexa-idatzian planteatzen den lehenengo puntua da Beteluko Udalak ez diela erantzun 2025eko maiatzean eta abuztuan aurkeztutako bi idatziei.
Lehenengoa 2025eko maiatzaren 9an aurkeztu zen, eta alboko etxebizitzako jabearekin hitz egiteko eskatu zitzaion tokiko Erakundeari. Beteluko Udalaren arabera, 2025eko ekainaren 5eko Ebazpenaren bitartez erantzun zion idatzi horri.
Bigarren idatzia 2025eko abuztuaren 22an aurkeztu zen, alboko etxebizitzaren egoera kaskarra salatzeko, eta, horrekin batera, hondamen-egoera aitortzeko eskaera egiteko. Idatzi horri dagokionez, interesdunak adierazi du udalak ez duela berariaz eta arrazoituta erantzun, eta Beteluko Udalak ez du hori ukatzen bidalitako txostenean.
5. Behin baino gehiagotan adierazi duen moduan (Q23/546, Q23/1128, Q24/174 eta Q25/1225 espedienteak, besteak beste) erakunde honek uste du, bere izaera berezia dela eta, Administrazioaren aurrean eskaera bat egitean edo administrazio-egintza jakin bati alegazioak aurkeztean gertatzen ez den moduan, salaketa baten kasuan ez da beharrezkoa bertan adierazitako puntu bakoitza modu arrazoituan erantzutea; baina bai salatutako gertakariak baloratzea eta horien legezkotasunaren gaineko ondorioak jakinaraztea, salaketan adierazitako gertakari bakoitzaren gaineko ondorioak zehatz-mehatz azaldu beharrik gabe.
Adierazitako horrek garrantzi are handiagoa du kasu honetan, kexaren egileak ordezkatutako pertsona ez delako saltzaile soil bat, interesdun baten posizio kualifikatu ia analogoa du; izan ere, hark dioenaren arabera, salaketaren xede-higiezina da bere eskubideak eta interesak zuzenean eta une horretan bertan kaltetzen ari dena.
Beraz, erakunde honen iritziz, 2025eko abuztuaren 22ko idazkiaren ondorioz, kexa-egileak ordezkatzen duen pertsonak eskubidea izango luke Beteluko Udalak salaketaren xede den higiezinaren egoera egiaztatzeko beharrezko jarduketak egin ez ezik, toki-erakundeak horri buruz ateratako ondorioak jakinaraziko zizkion erantzuna ere jasotzeko.
Hori dela eta, erakunde honen ustez beharrezkoa da Beteluko Udalari gogoraraztea herritarren idatziak dagozkion epean eta moduan erantzun behar direla.
6. Bestalde, badirudi Beteluko Udalaren erantzunetik ondorioztatu daitekeela, higiezin horren egoera kaskarrak interesdunari kalteak eragin diezazkion arren, ez dagokiola tokiko Erakundeari esku hartzea; izan ere, alde batetik, norbanakoen arteko gatazka izango litzateke, eta, beste alde batetik, egoera txarrean dagoen higiezinean zortzi etxebizitzako proiektu bat exekutatzeko asmoa egongo litzateke.
Horri dagokionez, argi eta garbi esan daiteke, mehelina partekatzen duen higiezin baten hondamen-egoera batetik eratorritako gatazkek dimentsio pribatua izango dutela beti; baina, hala ere, lurraldearen antolamenduari eta hirigintzari buruzko Foru Legearen testu bategina onartzen duen 2017ko uztailaren 26ko 1/2017 Foru Dekretuaren 198 eta 199 artikuluen arabera, tokiko Erakundeak exekuzio-aginduak eman ditzake edo hondamen-egoera aitortu dezake horretarako arrazoirik baldin badago, eta, ondorioz, higiezin horretan bizi diren pertsonen eta hirugarrengoen osotasun fisikoa bermatzeko beharrezko neurriak har ditzake.
Era beran, higiezina egoera onean uzteko obrak egiteko proiekzioa izateak ez du kentzen une honetan eta obra horiek egin arte, eraikinaren jabeak erabileraren eta kontserbazioaren betebeharrak betetzen ez dituela adierazten duen egoera aurkeztu ezin daitekeenik, edo, are, hondamen-egoera aitortu ezin daitekeenik (1/2017 Foru Dekretuaren 85, 86 eta 198. artikuluak).
Hori dela eta, erakunde honek uste du 2025eko abuztuaren 22ko idatziari erantzuterakoan, Beteluko Udalak zehaztu beharko lukeela ea kexaren xede-higiezinaren egoera hondamen-egoera den edo jabeak erabileraren eta kontserbazioaren betebeharrak betetzen ez dituen, eta, hala badagokio, beharrezkoak diren exekuzio- edo babes-aginduak sustatu hortik abiatuta.
7. Beraz, eta Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoaren erakundea arautzen duen uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.1. artikuluak ematen dizkion eskumenen arabera, hau jo du beharrezkotzat:
a) Beteluko Udalari gogoraraztea herritarren idatziak dagozkion epean eta moduan erantzun behar direla.
b) Beteluko Udalari gomendatzea, interesdunak 2025eko maiatzaren 22an aurkeztutako idazkia artatzerakoan, kexaren xede den higiezinaren egoera benetan hondamen-egoerakoa den edo haren jabeak erabilera- eta kontserbazio-betebeharrak bete ez dituen zehaztu dezala, eta, hala dela iritziz gero, beharrezkotzat jotzen diren exekuzio- edo babes-aginduak susta ditzala.
Nafarroako Foru Komunitateko Arartekoari buruzko 2000ko uztailaren 3ko 4/2000 Foru Legearen 34.2 artikuluarekin bat etorriz, Beteluko Udalak nahitaezkoa denez, gehienez bi hilabeteko epean jakinarazi beharko du ebazpen hau onartzen duen eta, hala badagokio, hura betetzeko zer neurri hartu dituen.
Lege-agindu horretan ezarritakoarekin bat etorriz, ebazpena ez onartzeak kasua Nafarroako Parlamentuari aurkeztuko zaion urteko txostenean jasotzea ekar dezake, eta bertan, berariaz adieraziko da aldeko jarrera hartu ez duen administrazioa, jarrera hori hartzea posible zela irizten denean.
Zure erantzunaren zain, jaso ezazu nire agur adeitsua.
El Defensor del Pueblo de Navarra
Nafarroako Arartekoa
Patxi Vera Donazar
Partekatu edukia